Thống kê truy cập

393781
Hôm Nay
Hôm Qua
Tổng Cộng
281
452
393781

Server Time: 13:10:35 21-11-17

Luật nghĩa vụ và bảo đảm thực hiện nghĩa vụ Việt Nam: bản án và bình luận bản án:T.1/ PGS. TS. Đỗ Văn Đại (Mã: 00103321)

Giá: 170.000 VNĐ
Đánh giá:

Luật nghĩa vụ và bảo đảm thực hiện nghĩa vụ Việt Nam: bản án và bình luận bản án:T.1: sách chuyên khảo, xuất bản lần thứ 3/ PGS. TS. Đỗ Văn Đại. - Tp.HCM: Nxb. Hồng Đức, 2017. - 960 tr. ; 21 cm

PGS. TS. ĐỖ VĂN ĐẠI

Giảng viên Trường đại học Luật TP. Hồ Chí Minh

Thành viên Tổ biên tập, Chuyên gia chỉnh lý Dự thảo BLDS tại Quốc Hội

Trọng tài viên, Phó Chủ tịch HĐKHPL Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

 

LUẬT NGHĨA VỤ VÀ BẢO ĐẢMTHỰC HIỆN NGHĨA VỤ VIỆT NAM

 BẢN ÁN VÀ BÌNH LUẬN BẢN ÁN

 TẬP 1

Xuất bản lần thứ ba

SÁCH CHUYÊN KHẢO

 

 

 

 

 

 

 

NHÀ XUẤT BẢN HỒNG ĐỨC-HỘI LUẬT GIA VIỆT NAM

2017


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 À ma femme Bích Tho

À mes fils Trí Cường et Anh Khôi

À ma famille Brachet de la Valette en France

Et à toute ma famille au Vietnam

 


PGS. TS. ĐỖ VĂN ĐẠI (Sinh năm 1974)

- Trưởng khoa Luật dân sự, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh;

- Nguyên Giảng viên Trường đại học Paris 13, Cộng hòa Pháp;

- Giáo sư thỉnh giảng tại nhiều Trường đại học của Cộng hòa Pháp và Đại học Hoàng gia Campuchia;

- Thành viên Tổ Biên tập Bộ luật dân sự sửa đổi năm 2015;

- Chuyên gia chỉnh lý Dự thảo sửa đổi Bộ luật dân sự năm 2015 tại Quốc Hội;

- Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC);

- Phó Chủ tịch Hội đồng khoa học pháp lý, Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC);

- Thành viên Hội đồng tư vấn án lệ Toà án nhân dân tối cao;

- Cố vấn pháp lý cao cấp Văn phòng Công chứng Ninh Thị Hiền (phường 14, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh);

- Đại diện tại Việt Nam của Quỹ Pháp luật châu Âu lục địa (Fondation pour le droit continental);

- Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Việt Nam tại Viện Quốc tế pháp luật so sánh (International Academy of Comparative law);

- Thành viên Nhóm nghiên cứu quốc tế của Trung tâm Pháp luật kinh tế thuộc Đại học Paul Cézannes (Cộng hòa Pháp);

- Thành viên Nhóm nghiên cứu về tư pháp quốc tế và Miễn trừ quốc gia của Bộ Tư pháp Việt Nam;

- Thành viên đề tài nghiên cứu về Phát triển án lệ do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao làm chủ nhiệm.

 

 

MỤC LỤC

TẬP 1

 

Lời tác giả. 8

Phần I - Quy định về nghĩa vụ...................................................... 14

Bản án số 1 và 2: 14

Khái niệm nghĩa vụ. 14

Bản án số 3 và 4: 30

Yêu cầu đối với đối tượng của nghĩa vụ. 30

Bản án số 5, 6, 7 và 8: 40

Nghĩa vụ phát sinh từ hành vi pháp lý đơn phương. 40

Bản án số 9, 10 và 11: 63

Nghĩa vụ phát sinh từ thực hiện công việc không có ủy quyền. 63

Bản án số 12, 13 và 14: 83

Nghĩa vụ phát sinh từ chiếm hữu tài sản không có căn cứ pháp luật 83

Bản án số 15, 16, 17 và 18: 108

Nghĩa vụ phát sinh từ được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật 108

Bản án số 19, 20 và 21: 133

Nghĩa vụ hoàn trả hoa lợi, lợi tức. 133

Bản án số 22 và 23: 154

Nghĩa vụ phát sinh từ hứa thưởng. 154

Bản án số 24, 25, 26 và 27: 171

Lãi phát sinh từ nghĩa vụ hoàn trả tiền. 171

Bản án số 28: 193

Nghĩa vụ bảo đảm an toàn cho cá nhân. 193

Bản án số 29 và 30: 201

Thời điểm phát sinh và thời điểm thực hiện nghĩa vụ. 201

Bản án số 31, 32 và 33: 210

Nghĩa vụ có điều kiện thực hiện. 210

Bản án số 34, 35, 36 và 37: 223

Xác định thời điểm, thời hạn thực hiện nghĩa vụ. 223

Bản án số 38: 242

Xác định địa điểm thực hiện nghĩa vụ. 242

Bản án số 39, 40, 41 và 42: 253

Thực hiện nghĩa vụ giao vật 253

Bản án số 43 và 44: 278

Nghĩa vụ thực hiện, không thực hiện một công việc. 278

Bản án số 45 và 46: 293

Thực hiện nghĩa vụ theo định kỳ. 293

Bản án số 47 và 48: 301

Thực hiện nghĩa vụ thông qua người thứ ba. 301

Bản án số 49, 50 và 51: 316

Thực hiện nghĩa vụ thay thế được. 316

Bản án số 52, 53, 54 và 55: 335

Thực hiện nghĩa vụ trả tiền (khi trượt giá) 335

Bản án số 56, 57, 58 và 59: 358

Phương thức thực hiện nghĩa vụ trả tiền. 358

Bản án số 60 và 61: 377

Thực hiện nghĩa vụ riêng rẽ. 377

Bản án số 62, 63 và 64: 392

Thực hiện nghĩa vụ liên đới: xác định sự tồn tại 392

Bản án số 65 và 66: 409

Thực hiện nghĩa vụ liên đới: quan hệ với người có quyền. 409

Bản án số 67 và 68: 422

Thực hiện nghĩa vụ liên đới: quan hệ giữa người có nghĩa vụ. 422

Bản án số 69, 71 và 71: 430

Nghĩa vụ riêng rẽ hay liên đới 430

Bản án số 72 và 73: 445

Thực hiện nghĩa vụ phân chia được, không phân chia được. 445

Bản án số 74, 75 và 76: 457

Yêu cầu người có nghĩa vụ của người có nghĩa vụ thực hiện. 457

Bản án số 77, 78 và 79: 475

Xử lý hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ. 475

Bản án số 80 và 80 bis: 490

Quyền yêu cầu chia tài sản chung của người có nghĩa vụ. 490

Bản án số 81, 82, 83 và 84: 504

Trách nhiệm chịu lãi do chậm trả tiền. 504

Bản án số 85, 86 và 87: 536

Mức lãi chậm trả theo thỏa thuận. 536

Bản án số 88, 89 và 90: 552

Lãi trên tiền lãi phát sinh từ nợ gốc. 552

Bản án số 91 và 92: 563

Không phải chịu trách nhiệm khi có vi phạm nghĩa vụ. 563

Bản án số 93, 94, 95 và 96: 575

Chuyển giao quyền yêu cầu theo thoả thuận. 575

Bản án số 97, 98 và 99: 603

Chuyển giao quyền yêu cầu theo pháp luật 603

Bản án số 100, 101, 102 và 103: 625

Chuyển giao nghĩa vụ theo thỏa thuận. 625

Bản án số 104 và 105: 654

Chuyển giao nghĩa vụ theo pháp luật 654

Bản án số 106, 107 và 108: 673

Bù trừ nghĩa vụ. 673

Bản án số 109, 110 và 111: 694

Phần II - Quy định về đảm bảo thực hiện nghĩa vụ.................... 694

Bảo đảm nghĩa vụ hình thành trong tương lai 694

Bản án số 112, 113 và 114: 715

Tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. 715

Bản án số 115 và 116: 753

Bảo vệ người nhận bảo đảm ngay tình khi giao dịch trước đó vô hiệu  753

Bản án số 117 và 118: 770

Biện pháp bảo đảm được đăng ký: quyền được tôn trọng. 770

Bản án số 119 và 120: 780

Biện pháp bảo đảm được đăng ký: quyền ưu tiên thanh toán. 780

Bản án số 121 và 122: 794

Thời gian có hiệu lực của đăng ký biện pháp bảo đảm.. 794

Bản án số 123, 124 và 125: 812

Giá trị pháp lý của biện pháp bảo đảm không được đăng ký. 812

Bản án số 126, 127 và 128: 835

Biện pháp bảo đảm có thời hạn. 835

Bản án số 129 và 130: 853

Thay đổi nội dung biện pháp bảo đảm đã được xác lập. 853

Bản án số 131, 132, 133 và 134: 866

Căn cứ và hệ quả chấm dứt biện pháp bảo đảm.. 866

Bản án số 135: 891

Trách nhiệm xử lý tài sản bảo đảm.. 891

Bản án số 136 và 137: 899

Giao tài sản bảo đảm để xử lý. 899

Bản án số 138, 139, 140 và 141: 908

Các phương thức xử lý tài sản cầm cố, thế chấp. 908

Mục lục theo chữ cái 936

 

 


LỜI TÁC GIẢ

 

Khi văn bản quy phạm pháp luật đầy đủ và rõ ràng cho từng hoàn cảnh cụ thể thì không cần đến các bản án vì lúc này chúng ta chỉ cần vận dụng những quy định đã tồn tại. Nói cách khác, khi văn bản quy phạm pháp luật đã hoàn thiện thì các bản án không có nhiều vai trò. Tuy nhiên, thực tiễn đã chứng minh văn bản quy phạm pháp luật không bao giờ đầy đủ, rõ ràng và chi tiết cho từng hoàn cảnh cụ thể (cho dù Quốc hội cũng như Chính phủ cố gắng thế nào đi chăng nữa[1]) và đối với một vấn đề pháp lý thường có nhiều quan điểm khác nhau, thậm chí là trái chiều nhau (nhất là trong giới Luật sư, giới giảng dạy, nghiên cứu). Đối với những vấn đề có nhiều quan điểm khác nhau hay trái chiều nhau như trên, Tòa án vẫn đưa ra hướng giải quyết của mình.

 Thực ra, cũng như Luật sư hay nhà nghiên cứu và thậm chí cả Viện kiểm sát, cơ quan tài phán có quan điểm riêng của mình trước những vấn đề pháp lý còn gây tranh cãi. Tuy nhiên, khác với đối tượng vừa nêu, cơ quan tài phán được pháp luật trao quyền đưa ra hướng giải quyết cuối cùng và ràng buộc các chủ thể liên quan. Điều 106 Hiến pháp năm 2013 của Việt Nam rất rõ về chủ đề này khi quy định rằng “Bản án, quyết định của Tòa án nhân dân có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành”. Chính vì các yếu tố trên (sự không hoàn thiện của văn bản và tính ràng buộc của quyết định của cơ quan tài phán) mà đường lối giải quyết của Tòa án trong các bản án rất được quan tâm (quan điểm hay đường lối giải quyết của cơ quan tài phán được quan tâm nhiều hơn quan điểm của các đối tượng khác).

Với kinh nghiệm 13 năm nghiên cứu và bình luận bản án trong thời gian học tập, nghiên cứu và giảng dạy tại Cộng hòa Pháp và khoảng 10 năm công tác tại trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh, tác giả đã sưu tầm, tuyển chọn được khoảng gần 300 bản án của Tòa án Việt Nam để công bố trong cuốn chuyên khảo này cùng với bình luận do chính tác giả thực hiện. Với những bản án và lời bình luận, cuốn chuyên khảo sẽ cung cấp cho bạn đọc một lượng kiến thức lớn (văn bản, thực tiễn xét xử, quan điểm của các tác giả, pháp luật nước ngoài từ góc nhìn so sánh cũng như quan điểm của tác giả) về nghĩa vụ và bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

Nghĩa vụ sinh ra là để được thực hiện và thông thường nghĩa vụ được thực hiện đầy đủ một cách tự nguyện. Tuy nhiên, vì nhiều lý do mà nghĩa vụ đôi khi không được thực hiện đúng và người có quyền cần có các biện pháp bảo đảm. Nói cách khác, nghĩa vụ và bảo đảm thực hiện nghĩa vụ là hai phần quan trọng của pháp luật dân sự tương đối gắn kết với nhau. Vì vậy, trong cuốn chuyên khảo này, các vấn đề của nghĩa vụ và của bảo đảm thực hiện nghĩa vụ cùng được nghiên cứu.

Nghĩa vụ được sinh ra từ nhiều căn cứ khác nhau như hợp đồng dân sự, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, hành vi pháp lý đơn phương, thực hiện công việc không có ủy quyền, chiếm hữu tài sản hay được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật… Vấn đề nghĩa vụ hình thành từ hợp đồng và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng đã được phân tích trong các chuyên khảo khác nên không được nhắc lại ở đây. Trong cuốn chuyên khảo này, chúng tôi chỉ quan tâm tới những căn cứ khác làm phát sinh nghĩa vụ. Nghĩa vụ dân sự sinh ra là để được thực hiện nên ngoài những căn cứ phát sinh cũng như yêu cầu để nghĩa vụ dân sự phát sinh một cách hợp pháp, cuốn chuyên khảo này còn đề cập đến việc thực hiện nghĩa vụ, một số nghĩa vụ đặc thù (nghĩa vụ riêng rẽ, nghĩa vụ liên đới…), thay đổi chủ thể trong quan hệ nghĩa vụ (chuyển giao quyền yêu cầu, chuyển giao nghĩa vụ) cũng như chấm dứt nghĩa vụ do bù trừ nghĩa vụ.

Về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, chuyên khảo này cung cấp thông tin liên quan đến những vấn đề chung của biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ (như tài sản có thể được sử dụng để bảo đảm, nghĩa vụ có thể được bảo đảm, đăng ký giao dịch bảo đảm) và các biện pháp bảo đảm trong pháp luật hiện hành (như cầm cố, thế chấp, đặt cọc, ký cược, ký quỹ, bảo lãnh, tín chấp, cầm giữ tài sản). Ngoài ra, cuốn chuyên khảo còn đề cập đến những biện pháp bảo đảm chưa được ghi nhận minh thị hay rõ ràng trong luật thực định như chuyển quyền sở hữu để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bằng cầm giữ giấy tờ, bảo đảm độc lập thực hiện nghĩa vụ, quyền ưu tiên thanh toán….

Trong cuốn chuyên khảo này, các chủ đề được trình bày dưới dạng bình luận án (tất nhiên có sự kết hợp với lý luận, đối chiếu với pháp luật nước ngoài và đôi khi với cổ luật Việt Nam). Các bản án mà chúng tôi tuyển chọn và bình luận bao gồm cả bản án sơ thẩm và bản án phúc thẩm bên cạnh các quyết định giám đốc thẩm (gọi chung là bản án). Tiêu chí tuyển chọn các bản án ở đây không dựa vào chất lượng xét xử mà chủ yếu dựa vào vấn đề pháp lý của vụ việc mà Tòa án đã giải quyết. Về nội dung bình luận, chúng tôi không bình luận “vụ án” mà bình luận “bản án”. Bởi lẽ, việc khai thác toàn bộ “vụ án” là rất khó, mất nhiều thời gian trong khi đó “bản án” là “nội dung cô đọng” của vụ án được Tòa án thể hiện trong quyết định của mình. Khi bình luận, chúng tôi còn sử dụng, trích dẫn nhiều bản án khác để làm sáng tỏ các vấn đề pháp lý liên quan đến nghĩa vụ và biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Lưu ý là một bản án có thể có nhiều vấn đề pháp lý nói chung và về nghĩa vụ, bảo đảm thực hiện nghĩa vụ nói riêng nhưng phần bình luận chỉ phân tích một vài khía cạnh điển hình của nghĩa vụ, bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

Cũng như trong các chuyên khảo khác, chúng tôi có hai phần phụ lục trong cuốn chuyên khảo này. Phụ lục ở phần đầu cho phép người đọc biết được những chủ đề lớn. Ngoài ra, cuốn chuyên khảo còn có phần phụ lục ở phần cuối và đây là điểm khác biệt so với phần lớn các tài liệu hiện nay. Đó là mục lục theo chữ cái đối với những vấn đề cụ thể liên quan đến nghĩa vụ dân sự và bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự nên trong trường hợp chỉ cần một số thông tin mà không muốn đọc một chủ đề lớn hay cả cuốn sách, bạn đọc chỉ cần xem chỉ dẫn ở phần cuối để có thông tin cần tìm kiếm.

Mỗi đoạn của phần bình luận được đánh số để phục vụ cho việc tra cứu trong phần mục lục theo chữ cái như đã được trình bày ở trên. Bên cạnh đó, ở trước mỗi đoạn bình luận, chúng tôi có một số từ vựng in đậm. Các từ vựng này là tóm tắt sơ lược ý chính của đoạn bình luận và mang tính định hướng người đọc vào chủ đề của đoạn bình luận. Cách trình bày này không phổ biến ở Việt Nam hiện nay (trước đây một số luật gia như GS. Vũ Văn Mẫu cũng có cách trình bày như vậy) nhưng rất phổ biến ở một số nước châu Âu.

So với các chuyên khảo khác mà chúng tôi đã công bố, cuốn chuyên khảo này đòi hỏi nhiều đầu tư từ việc sưu tầm bản án trong nhiều năm (các bản án về hai chủ đề của cuốn chuyên khảo rất hiếm) đến việc thực hiện nội dung bình luận (tài liệu chuyên sâu về nghĩa vụ dân sự và bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự không nhiều ở Việt Nam). Những bản án trong cuốn sách này cùng với những bản án trong cuốn Luật hợp đồng Việt Nam - Bản án và bình luận bản án (Tập 1 và 2), Luật thừa kế Việt Nam - Bản án và bình luận bản án (Tập 1 và 2), Luật bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng Việt Nam - Bản án và bình luận bản án (Tập 1 và 2), Tư pháp quốc tế Việt Nam - Quan hệ dân sự, lao động, thương mại có yếu tố nước ngoài, Các biện pháp xử lý việc không thực hiện đúng hợp đồng trong pháp luật Việt Nam, Pháp luật Việt Nam về trọng tài thương mại, Giải quyết tranh chấp về hợp đồng - Những điều cần biết cho doanh nhân cũng như Pháp luật Việt Nam về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước là kết quả của việc sưu tập từ Bắc đến Nam trong một thời gian dài. Những cuốn sách này có lẽ sẽ không tồn tại nếu không có sự giúp đỡ nhiệt tình của những người làm trong thực tiễn. Do vậy, tác giả một lần nữa cảm ơn sự giúp đỡ quý báu này.

Xin chân thành cảm ơn các anh, chị, em, các chú làm việc tại Tòa án nhân dân tối cao, nhất là chú Lượng, chú Minh, anh Sơn, anh Cường, anh Hiệp, anh Khanh, anh Tĩnh, anh Quang, chị Huế, chị Lạc, chị Tám, em Nam, em Nguyện, em Thắng, em Phúc. Tác giả cũng xin chân thành cảm ơn các chú, anh, chị, em đang làm việc tại Viện kiểm sát nhân dân tối cao, nhất là chú Cơ, anh Khánh, anh Oanh, anh Kha, anh Hữu, anh Tuấn, anh Quảng, anh Lanh, anh Hòa, chị Hằng, chị Chi, chị Thúy, em Hải, em Huyền.

Tác giả cũng không quên cảm ơn anh Hưng (Học viện tư pháp), em Thu (Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội), chị Hiền, anh Sáng (Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa), chị Nga (Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi), anh Tự (Tòa án nhân dân TP. Đà Nẵng), em Tài (Viện kiểm sát nhân dân thị xã Tây Ninh); em Thủy, em Nguyên, em Hiếu, em Bình (Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh); em Quỳnh Phương (Pricewaterhousecoopers); anh Dũng (Văn phòng YKVN); em Trương Tín và Huy Phát (Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh); em Dung, em Khoa, anh Trạch, chị Lan cùng các bạn học viên Cao học Luật thuộc Trường đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh; chị Hạnh, anh Tuyến (Bộ Tư pháp), anh Thanh Hiếu, anh Tuấn (Đại học Luật Hà Nội) và các anh chị lớp tại chức, cao học Lâm Đồng, Kon Tum, Khánh Hòa, Bình Dương, Đồng Nai, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Tiền Giang, Sóc Trăng, thành phố Hồ Chí Minh...

Trong lần xuất bản này, cuốn sách đã nhận được sự giúp đỡ của em Hạnh (Viện kiểm sát nhân dân huyện Tây Sơn tỉnh Bình Định) trong việc rà soát bản thảo. Tác giả cũng xin chân thành cám ơn sự giúp đỡ quý báu này.

 

 

TP. Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2017

                                           PGS. TS. ĐỖ VĂN ĐẠI

 



[1]. Bộ luật dân sự năm 2015 được đầu tư rất nhiều và kế thừa Bộ luật dân sự năm 2005 (kế thừa Bộ luật dân sự 1995) nhưng các nhà lập pháp vẫn thừa nhận có những trường hợp “pháp luật không quy định” (khoản 2 Điều 5), “pháp luật không có quy định” (khoản 1 Điều 6).

  • Số lượng: 
Bình luận

Tìm kiếm sách


Tìm kiếm nâng cao

Giỏ hàng

0 Sản phẩm Tính theo cước bưu điện

GO TO CART

Video giới thiệu

Form đăng nhập

Quảng cáo